Dimitrije J. Putniković (Kasidol, 1859 — Beograd, 1910) bio je osnivač Pedagoškog muzeja u Beogradu, inicijator osnivanja građanskih škola u Srbiji, učitelj, pedagog, narodni prosvetitelj, prosvetno pedagoški pregalac, urednik časopisa „Učitelj“, osnivač i urednik lista za decu „Mala Srbadija“, veoma plodan autor mnogih udžbenika i knjiga za decu.
Dimitrije Putniković (nadimak Diško) je rođen u Kasidolu 6. februara 1859. godine (19. po starom kalendaru), u tadašnjem Požarevačkom okrugu u svešteničkoj porodici. Osnovnu školu je završio u mestu Smoljinac 1869. godine, a četiri razreda gimnazije u Požarevcu 1873. Školovanje nastavlja u požarevačkoj Zemljodelsko-šumarskoj školi. Kada se 1875. godine otvorila Učiteljska škola u Beogradu, Putniković prelazi u drugi razred ove škole, da bi kao đak prve generacije maturirao 1880. godine.
Putniković je za vreme svoga relativno kratkog života bio pre svega učitelj učitelja, uzor kakav treba biti predavač i vaspitač, kako se treba voleti svoj narod i zemlja, kako proučavati i podučavati decu, stvarati za njih i otkrivati njihove mogućnosti i trasirati im puteve budućnosti. Imao je veoma širok spektar interesovanja, a bavio se istraživanjima metodike, didaktike, andragogije, pedagogije, pedagogije slobodnog vremena, školske higijene i pisao udžbenike i književnost za decu. Bavio se metodikom vaspitnog rada, pitanjima pedagoškog takta u odnosu prema učenicima koji narušavaju disciplinu i druge norme ponašanja. Pratio je sva društvena zbivanja svoga doba i često, veoma oštro komentarisao negativne pojave u društvu.
Na inicijativu tadašnjeg ministra prosvete i vera Andre Đorđevića 1894/95. godine, vlada šalje Putnikovića u Prag sa ciljem da prouči organizaciju i uređanje prosvetnog sistema Češke. Posebnu pažnju Putnikoviću je u Češkoj privukla očigledna nastava i nastavna sredstva. Shvatio je što je kasnije govorio i pisao:
da se u praksi pokazalo, da bez nastavnih sredstava učitelj samo namuči i sebe i đake svoje, a opet mu je uspeh nesiguran.
Kada se vratio u zemlju došao je na ideju da se u Beogradu osnuje Školski muzej kao referentna ustanova za permanentno obrazovanje učitelja i unapređivanje očigledne nastave. Učiteljsko udruženje je 24. novembra 1896. godine na sednici Glavnog odbora donelo odluku da „prima Školski muzej kao svoju ustanovu“, bira upravu Školskog muzeja (danas Pedagoški muzej u Beogradu) na čelu sa Dimitrijem Putnikovićem kao osnivačem.
Do otvaranja prve izložbe, 3. avgusta 1898. godine u prostorijama osnovne škole na Zapadnom Vračaru, nastala velika i intenzivna aktivnost oko formiranja i organizacije muzeja, obezbeđenje prostora, prikupljanja i formiranja zbirki. Na izložbi je bilo prikazano oko 3.500 eksponata, a formiran je i fond od 5.000 dinara za poslovanje muzeja, zahvaljujući donacijama prosvetnih institucija iz Češke, Austrougarske, Nemačke, Francuske, Rusije, Belgije, Rumunije i Bugarske. Iako su zbirke ovog muzeja potpuno uništene u toku oba svetska rata muzej je obnavljan i danas postoji kao Pedagoški muzej u Beogradu.
Izvor Wikipedia
