Safvet-beg Bašagić (pisao pod pseudonimom Mirza Safvet) bio je jedna od ličnosti moderne bosanskohercegovačke i bošnjačke književnosti i začetnik bošnjačkog nacionalnog preporoda početkom 20. stoljeća. Osnivač je mnogih listova, časopisa i nacionalnih društava. Poznat je kao pjesnik, prevodilac, historičar i političar. Godine 1900. publicirao je Kratku uputu u prošlost Bosne od 1463. do 1850, koja je sve do pojave knjige Geneza nacionalnog pitanja bosanskih Muslimana Muhameda Hadžijahića bila standard proučavanja historije Bošnjaka. Godine 1894. odaziva se pozivu da učestvuje polaganju kamena temeljca

Biografija

Rođen je 6. maja 1870. u Nevesinju. Osnovnu školu pohađao je u Mostaru i Konjicu. Godine 1882. porodica mu se preselila u Sarajevo, gdje je završio ruždiju, a od 1885. do 1895. pohađao je sarajevsku gimnaziju. Od 1895. do 1899. studirao je arapski i perzijski jezik na Bečkom univerzitetu. Nakon toga postaje profesor orijentalnih jezika na Zagrebačkom sveučilištu.

Poeziju je počeo pisati još kao učenik sarajevske gimnazije, a na studiju u Beču priredio je za štampu prvu zbirku pjesama (Trofanda iz hercegovačke dubrave), a tada piše i prve naučne radove i prikuplja građu za historiju Bosne. Prvog maja 1900. pokreće zajedno sa Edhemom Mulabdićem i Osmanom Nuri Hadžićem list Behar.

Od 1900. radi kao profesor arapskog jezika na sarajevskoj Velikoj gimnaziji, sve do 1906, kada je otpušten, pod izgovorom da nije položio profesorski ispit.

Godine 1903. osniva društvo Gajret, a potom i društva El-Kamer i Muslimanski klub a 1907. pokreće list Ogledalo. Godinu dana kasnije odlazi u Beč i pristupa izradi doktorske disertacije "Die Bosniaken und Hercegovcen auf dem Gebiete der islamischen Literatur" koju je odbranio 1910. i stiče stepen doktora ex linguis islamiticis.

Osim toga, Safvet-beg Bašagić prevodi tekstove njemačkih pjesnika (Heinrich Heine, Kraj tanahna šadrvana).

Iste godine izabran je za zastupnika u Bosanskom saboru i odmah potom, poslije smrti Ali-bega Firdusa 1910, imenovan je za predsjednika Sabora. Na tom položaju ga je zatekao i slom Austro-Ugarske Monarhije. Nakon rata, od 1919. radi kao kustos u Zemaljskom muzeju u Sarajevu sve do 1927. kada je umirovljen.

Bašagić od 1924, u 50-oj godini, pati od nepoznate bolesti sve do 1934. Umro je 9. aprila 1934. u Sarajevu i sahranjen u haremu Gazi Husrev-begove džamije.

Bašagićeva zbirka islamskih rukopisa

Safvet-beg Bašagić je bio kolekcionar, književnik, novinar, pjesnik, prevodilac, profesor, bibliograf, kustos muzeja i političar - bosanskohercegovački intelektualac, koji je u svojim djelima i zbirkama sačuvao sliku bosanske književnosti i muslimanske književne baštine. Njegova zbirka islamskih rukopisa i grafika obuhvata arapska, perzijska i turska djela i rijetke srpske i hrvatske tekstove pisane arapskim pismom. Bašagićeva zbirka sadrži, jedinstvene rukopise i djela srednjovjekovne islamske naučne literature, u rasponu od 12. do 19. stoljeća, te grafike iz dva stoljeća, počevši od 1729, 365 štampanih sveski prikazuje više od hiljadu godina dug razvoj islamske civilizacije od njenog početka do početka 20. stoljeća. Autorski i jezički aspekt zbirke predstavlja most između različitih kultura i određenog preklapanja istih. Bašagić je pokušao da zbirku deponira na sigurnije mjesto od balkanske regije svog vremena. U 19. i 20. vijeku, njegova zbira se nalazi u fondovima Univerzitetske biblioteke u Bratislavi. Čitav fond zbirke stručno je vještačen od strane čeških i slovačkih naučnika i pažljivo se čuva i koristi u naučne svrhe. Biblioteka je digitalizirala zbirku.

Bašagićeva zbirka islamskih rukopisa i starih knjiga, koja se nalazi u fondu Univerzitetske biblioteke u Bratislavi, upisana je u UNESCO-ov registar Memorija svijeta 1997. Dio ove kolekcije dostupan je onine u Svjetskoj digitalnoj biblioteci i Digitalnoj biblioteci Univerzitetske biblioteke u Bratislavi.

Izvor Wikipedia